Przed drugą wojną światową w mieście istniało około 20 synagog i żydowskich domów modlitwy. Jedyna zachowana do dziś w Oświęcimiu synagoga Chewra Lomdej Misznajot mieści się przy placu ks. Skarbka 5 i razem z Muzeum Żydowskim tworzy Centrum Żydowskie.
Stowarzyszenie Lomdej Misznajot, do którego należała synagoga, rozpoczęło starania o jej budowę w roku 1913. Jedynym zachowanym elementem wnętrza jest tablica upamiętniająca w języku hebrajskim trzech gabajów (zarządców) synagogi.
Podczas drugiej wojny światowej niemieccy naziści przekształcili ten dom modlitwy w magazyn amunicji, dewastując całkowicie wnętrze budynku. Wiosną 1941 roku, na placu przed tą właśnie synagogą, zgromadzono Żydów z Oświęcimia przed ich wysiedleniem do gett w Będzinie, Sosnowcu i Chrzanowie. W 1945 roku nieliczni ocaleni z Holokaustu Żydzi oświęcimscy wrócili do miasta i podjęli próbę odbudowania gminy żydowskiej. Odrestaurowano wtedy cmentarz, a w synagodze Lomdei Misznajot urządzono synagogę publiczną. Powojenna gmina żydowska w Oświęcimiu nie przetrwała, a do końca lat 60-tych wszyscy Żydzi opuścili miasto. Synagoga teoretycznie do końca 1977 roku była własnością stowarzyszenia Lomdei Misznajot, następnie decyzją Sądu Rejonowego w Oświęcimiu przeszła na własność Skarbu Państwa. Do 1997 roku, kiedy budynek ten został wpisany do rejestru zabytków, działała tu hurtownia dywanów. W tym samym roku, na mocy ustawy o restytucji majątku żydowskiego, synagoga Lomdei Misznajot jako pierwsza została zwrócona gminie żydowskiej w Bielsku-Białej. Przeprowadzono wtedy badania archeologiczne i konieczne prace konserwatorskie. Synagoga została poświęcona i uroczyście otwarta 12 września 2000 roku. Dzisiaj synagoga Chewra Lomdei Misznajot jest częścią Centrum Żydowskiego w Oświęcimiu, jako unikalny zabytek i pomnik społeczności żydowskiej, która przed 400 lat aż do Holokaustu współtworzyła miasto. O długiej i fascynującej historii żydowskiej Oświęcimia opowiada  także sąsiadujące z synagogą Muzeum Żydowskie, otwarte na mieszkańców miasta oraz gości z Polski i zagranicy. 

Źródło: www.web.um.oswiecim.pl